Theo quy định mới của pháp luật về chăn nuôi và thú y, kể từ ngày 1/1/2026, việc sử dụng kháng sinh với mục đích phòng bệnh trong chăn nuôi sẽ bị cấm hoàn toàn. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm kiểm soát tình trạng lạm dụng kháng sinh, bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Lộ trình siết chặt quản lý kháng sinh trong chăn nuôi

Trong những năm qua, Việt Nam đã từng bước hạn chế và kiểm soát việc sử dụng kháng sinh trong thức ăn và trong quá trình chăn nuôi. Theo lộ trình được quy định tại Luật Chăn nuôi và các văn bản hướng dẫn thi hành, việc sử dụng kháng sinh để kích thích sinh trưởng đã bị cấm từ trước, đồng thời phạm vi sử dụng kháng sinh trong phòng bệnh cũng được thu hẹp dần theo từng giai đoạn.

Đến ngày 1/1/2026, quy định này sẽ được áp dụng ở mức cao nhất, theo đó không được phép sử dụng kháng sinh với mục đích phòng bệnh cho vật nuôi trong mọi hình thức chăn nuôi, bao gồm cả chăn nuôi nông hộ và chăn nuôi công nghiệp.

Chỉ được dùng kháng sinh để điều trị bệnh theo chỉ định

Theo quy định mới, kháng sinh chỉ được phép sử dụng trong trường hợp vật nuôi mắc bệnh, và việc sử dụng phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc chuyên môn. Cụ thể, kháng sinh chỉ được dùng khi có chẩn đoán bệnh rõ ràng, theo đúng liều lượng, thời gian điều trị và có hướng dẫn hoặc chỉ định của người có chuyên môn thú y.

Việc sử dụng kháng sinh tràn lan, không đúng mục đích hoặc không kiểm soát sẽ bị coi là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý theo các quy định hiện hành.

Tác động đến người chăn nuôi và ngành chăn nuôi

Quy định cấm hoàn toàn kháng sinh phòng bệnh đặt ra yêu cầu thay đổi căn bản trong phương thức chăn nuôi, đặc biệt đối với các mô hình chăn nuôi quy mô lớn vốn phụ thuộc nhiều vào kháng sinh để kiểm soát dịch bệnh.

Người chăn nuôi sẽ phải tăng cường các biện pháp an toàn sinh học, cải thiện điều kiện chuồng trại, quản lý đàn, vệ sinh thú y và áp dụng quy trình chăn nuôi tốt nhằm giảm nguy cơ phát sinh dịch bệnh ngay từ đầu. Đồng thời, việc sử dụng các giải pháp thay thế như vaccine, chế phẩm sinh học, probiotic, thảo dược, dinh dưỡng cân đối sẽ trở nên ngày càng quan trọng.

Ý nghĩa đối với an toàn thực phẩm và sức khỏe cộng đồng

Việc cấm sử dụng kháng sinh để phòng bệnh trong chăn nuôi được đánh giá là giải pháp then chốt nhằm hạn chế tồn dư kháng sinh trong thực phẩm, từ đó giảm nguy cơ kháng kháng sinh – một trong những thách thức lớn đối với y tế toàn cầu hiện nay.

Khi kháng sinh được sử dụng không kiểm soát trong chăn nuôi, vi khuẩn có thể hình thành khả năng kháng thuốc và lây truyền sang người thông qua thực phẩm hoặc môi trường. Do đó, quy định mới không chỉ nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm chăn nuôi mà còn bảo vệ sức khỏe lâu dài của cộng đồng.

Yêu cầu đối với cơ quan quản lý và doanh nghiệp

Để quy định được thực thi hiệu quả, các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn và kiểm tra, giám sát việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi. Đồng thời, cần hỗ trợ người chăn nuôi tiếp cận các giải pháp thay thế và mô hình chăn nuôi an toàn, bền vững.

Đối với doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y, quy định mới đòi hỏi điều chỉnh công thức sản phẩm, loại bỏ hoàn toàn kháng sinh phòng bệnh, đồng thời phát triển các sản phẩm phù hợp với xu hướng chăn nuôi không kháng sinh.

Hướng tới chăn nuôi bền vững, hội nhập quốc tế

Việc cấm hoàn toàn sử dụng kháng sinh để phòng bệnh từ năm 2026 thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc phát triển ngành chăn nuôi theo hướng an toàn, bền vững và phù hợp với thông lệ quốc tế. Đây cũng là điều kiện quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm chăn nuôi Việt Nam trên thị trường trong nước và xuất khẩu.