Kiểm dịch thức ăn chăn nuôi nhập khẩu là bước quan trọng trong quá trình đưa sản phẩm vào thị trường Việt Nam. Đây là thủ tục bắt buộc nhằm ngăn ngừa nguy cơ lây lan dịch bệnh từ động vật qua thức ăn, đồng thời đảm bảo an toàn sinh học trong chăn nuôi. Bài viết dưới đây giúp doanh nghiệp hiểu rõ đối tượng phải kiểm dịch, hồ sơ cần chuẩn bị, quy trình thực hiện và các chỉ tiêu kiểm tra theo quy định hiện hành.
1. Cơ sở pháp lý
- Luật Thú y số 79/2015/QH13
- Luật Chăn nuôi số 32/2018/QH14
- Nghị định 13/2020/NĐ-CP ngày 21/01/2020 của Chính phủ hướng dẫn chi tiết Luật Chăn nuôi
- Thông tư 25/2016/TT-BNNPTNT ngày 30/6/2016 quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản, trên cạn (và Thông tư 35/2018/TT-BNNPTNT sửa đổi, bổ sung)
- Các văn bản hướng dẫn của Cục Thú y và Cục Chăn nuôi – Bộ NN&PTNT
2. Khi nào thức ăn chăn nuôi nhập khẩu phải kiểm dịch?
Thức ăn chăn nuôi nhập khẩu có thể thuộc diện kiểm dịch động vật, kiểm dịch thực vật hoặc đồng thời cả hai, tùy theo nguồn gốc nguyên liệu cấu thành sản phẩm.
2.1. Trường hợp phải kiểm dịch động vật
Áp dụng theo Luật Thú y và các văn bản hướng dẫn của Bộ NN&PTNT.
Bao gồm:
- Thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc động vật, như:
- Bột cá, bột thịt, bột xương, bột huyết
- Bột gia cầm, bột tôm, bột nhuyễn thể
- Mỡ động vật, dầu cá, dịch thủy phân từ động vật
- Thức ăn hỗn hợp có phối trộn nguyên liệu động vật
- Thức ăn chứa vi sinh vật sống, enzyme, probiotic chưa chứng minh được xử lý an toàn sinh học
👉 Cơ quan thực hiện: Cục Thú y – các Chi cục Thú y vùng
2.2. Trường hợp phải kiểm dịch thực vật
Theo Thông tư 14/2024/TT-BNNPTNT, các sản phẩm sau bắt buộc kiểm dịch thực vật khi nhập khẩu:
- Nguyên liệu làm thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc thực vật, bao gồm:
- Ngô, lúa mì, lúa mạch
- Sắn lát, sắn viên
- Đậu tương, khô dầu đậu tương
- Cám gạo, DDGS nguồn gốc thực vật
- Sản phẩm ở dạng thô, sơ chế, chưa đóng gói kín
- Có nguy cơ mang sinh vật gây hại thuộc diện kiểm dịch thực vật
❌ Không áp dụng đối với:
- Thức ăn chăn nuôi dạng thành phẩm
- Đã đóng gói kín, có nhãn đầy đủ theo quy định
👉 Cơ quan thực hiện: Cục Bảo vệ Thực vật – các Chi cục KDTV vùng
3. Hồ sơ đăng ký kiểm dịch nhập khẩu thức ăn chăn nuôi
Theo Thông tư 25/2016/TT-BNNPTNT, hồ sơ bao gồm:
- Đơn đăng ký kiểm dịch nhập khẩu (Mẫu 3/2016/BNN-TY).
- Giấy chứng nhận kiểm dịch hoặc chứng nhận y tế (Health Certificate) do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp.
- Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) hoặc chứng từ tương đương để chứng minh sản phẩm được phép sản xuất – lưu hành tại nước xuất khẩu.
- Hóa đơn thương mại (Invoice), vận đơn (Bill of Lading), phiếu đóng gói (Packing List).
- Bản thông tin sản phẩm nêu rõ: thành phần, nguồn gốc nguyên liệu, quy trình xử lý.
- Giấy chứng nhận công bố hoặc lưu hành tại Việt Nam (nếu sản phẩm đã được Bộ NN&PTNT công bố).
- Hợp đồng mua bán hoặc ủy quyền nhập khẩu (nếu có).
4. Quy trình kiểm dịch thức ăn chăn nuôi nhập khẩu
Quy trình kiểm dịch thức ăn chăn nuôi nhập khẩu từ A-Z
4.1. Đối với kiểm dịch động vật
Bước 1: Đăng ký kiểm dịch
Doanh nghiệp gửi hồ sơ đăng ký đến Chi cục Thú y vùng trước khi hàng về cảng.
Cơ quan kiểm dịch kiểm tra hồ sơ, xác định sản phẩm có thuộc diện phải kiểm dịch hay không.
Bước 2: Kiểm tra hồ sơ và bố trí lấy mẫu
Khi hàng đến cảng, cán bộ kiểm dịch kiểm tra:
- Tình trạng niêm phong, nhãn mác, điều kiện bảo quản.
- Đối chiếu hồ sơ và chứng từ.
Nếu cần thiết, cán bộ lấy mẫu gửi phòng thí nghiệm được chỉ định để phân tích mầm bệnh.
Bước 3: Phân tích, đánh giá chỉ tiêu kiểm dịch
Các chỉ tiêu kiểm dịch được xét nghiệm tùy loại sản phẩm, thông thường gồm:
- Vi sinh vật gây bệnh truyền nhiễm: Salmonella spp., E. coli, Clostridium spp., Vibrio spp.
- Mầm bệnh động vật đặc trưng: virus cúm gia cầm (A/H5N1, H7N9), virus dịch tả lợn cổ điển, dịch tả lợn châu Phi (ASFV), virus Newcastle, virus lở mồm long móng (FMDV).
- Chỉ tiêu vệ sinh – an toàn khác: tổng số vi sinh vật hiếu khí, nấm mốc, độ ẩm, độc tố nấm mốc (aflatoxin).
Bước 4: Cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch nhập khẩu
Nếu kết quả đạt yêu cầu, cơ quan kiểm dịch cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch nhập khẩu.
Trường hợp không đạt, sẽ ra Thông báo không đạt kiểm dịch và hướng dẫn doanh nghiệp xử lý (khử trùng, tái xuất hoặc tiêu hủy).
Bước 5: Thông quan lô hàng
Sau khi có Giấy chứng nhận kiểm dịch, doanh nghiệp tiến hành đăng ký kiểm tra chất lượng nhà nước (Cục Chăn nuôi) và làm thủ tục thông quan tại hải quan cửa khẩu.
4.2. Đối với kiểm dịch thực vật
Bước 1:
Chủ hàng nộp 01 bộ hồ sơ đăng ký kiểm dịch thực vật nhập khẩu:
- Trực tiếp tại cơ quan kiểm dịch thực vật hoặc
- Qua Cơ chế một cửa quốc gia (NSW)
Bước 2:
Cơ quan kiểm dịch thực vật:
- Tiếp nhận, kiểm tra tính hợp lệ hồ sơ
- Yêu cầu bổ sung nếu chưa đạt
Bước 3:
- Xác nhận Giấy đăng ký kiểm dịch
- Quyết định địa điểm kiểm tra
- Bố trí công chức kiểm tra lô hàng
- Trường hợp kiểm tra chặt: lấy mẫu kiểm nghiệm chỉ tiêu ATTP
5. Một số lưu ý quan trọng
- Đăng ký kiểm dịch phải thực hiện trước khi hàng đến cảng.
- Lô hàng phải nhập khẩu từ cơ sở, nhà máy được cơ quan thú y Việt Nam thừa nhận hoặc chấp thuận.
- Hồ sơ phải thống nhất tuyệt đối giữa giấy chứng nhận kiểm dịch nước xuất khẩu, nhãn và bản công bố tại Việt Nam.
- Giấy chứng nhận kiểm dịch chỉ có giá trị cho từng lô hàng; mỗi lần nhập khẩu phải đăng ký kiểm dịch lại.
- Nếu sản phẩm chứa cả nguyên liệu thực vật và động vật, toàn bộ sản phẩm vẫn được xem là đối tượng phải kiểm dịch.
- Một lô hàng thức ăn chăn nuôi có thể đồng thời chịu sự quản lý của nhiều cơ quan chuyên ngành (Thú y – Bảo vệ thực vật – Chăn nuôi). Doanh nghiệp cần xác định đúng bản chất sản phẩm để tránh thiếu hoặc sai thủ tục.
- Đối với thức ăn bổ sung hoặc premix chứa enzyme, probiotic, doanh nghiệp nên chuẩn bị bản phân tích an toàn sinh học để chứng minh đã xử lý diệt khuẩn.
6. Dịch vụ tư vấn của FOMEDHA CONSULTING
FOMEDHA hỗ trợ doanh nghiệp nhập khẩu thức ăn chăn nuôi với quy trình trọn gói gồm:
- Đăng ký lưu hành sản phẩm tại Bộ NN&PTNT.
- Đăng ký kiểm dịch, kiểm tra chất lượng nhà nước.
- Đại diện làm việc với Chi cục Thú y vùng, lấy mẫu, nhận kết quả nhanh.
- Soát xét hồ sơ kỹ thuật, hợp pháp hóa CFS, Health Certificate.
Với kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực thức ăn chăn nuôi, FOMEDHA giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Nếu bạn cần hỗ trợ chi tiết hồ sơ và quy trình thực tế, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn và thực hiện trọn gói.
CÔNG TY TNHH FOMEDHACONSULTING
TEL: 0383729470
Email: fomedhaconsulting@gmail.com
.
