Trong những năm gần đây, Trung Quốc đang nổi lên như một trung tâm y dược mới của thế giới, không chỉ nhờ quy mô sản xuất lớn mà còn bởi khả năng phát triển các loại thuốc tiên tiến với mức giá thấp hơn đáng kể so với các quốc gia phát triển. Xu hướng này đang làm thay đổi cán cân quyền lực trong ngành dược toàn cầu.
Từ “công xưởng” sang trung tâm nghiên cứu dược phẩm
Trước đây, Trung Quốc chủ yếu được biết đến với vai trò sản xuất nguyên liệu dược (API) và thuốc generic cho thị trường thế giới. Tuy nhiên, trong khoảng một thập kỷ trở lại đây, nước này đã chuyển mạnh sang nghiên cứu, phát triển các loại thuốc sáng chế, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị tiên tiến.
Hàng loạt doanh nghiệp dược Trung Quốc đã đầu tư lớn cho nghiên cứu – phát triển (R&D), xây dựng trung tâm nghiên cứu hiện đại, thu hút các nhà khoa học hàng đầu trong và ngoài nước. Nhờ đó, ngày càng nhiều loại thuốc mới do Trung Quốc phát triển được cấp phép lưu hành trong nước và tại các thị trường quốc tế.
Thuốc mới, công nghệ cao nhưng giá thấp
Một điểm nổi bật giúp Trung Quốc nhanh chóng gia tăng ảnh hưởng trong ngành dược là giá thuốc cạnh tranh. Nhiều loại thuốc điều trị ung thư, bệnh tự miễn, bệnh hiếm hoặc thuốc sinh học tiên tiến có mức giá thấp hơn đáng kể so với thuốc tương đương tại Mỹ hoặc châu Âu, trong khi vẫn đáp ứng các yêu cầu về hiệu quả và an toàn.
Yếu tố tạo nên lợi thế này bao gồm chi phí sản xuất thấp, quy mô thị trường nội địa lớn, cùng với các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ. Điều này giúp thuốc do Trung Quốc phát triển dễ tiếp cận hơn với người bệnh, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển.
Vai trò của chính sách và hệ sinh thái y dược
Sự bứt phá của ngành y dược Trung Quốc gắn liền với chính sách ưu tiên phát triển khoa học – công nghệ và y tế. Chính phủ Trung Quốc đã cải cách mạnh mẽ quy trình phê duyệt thuốc, rút ngắn thời gian cấp phép, đồng thời khuyến khích đổi mới sáng tạo thông qua các chương trình hỗ trợ tài chính và thu hút đầu tư.
Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng xây dựng hệ sinh thái y dược khép kín, từ nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng, sản xuất đến phân phối. Việc có sẵn nguồn bệnh nhân lớn cho thử nghiệm lâm sàng giúp rút ngắn thời gian nghiên cứu và đưa thuốc ra thị trường nhanh hơn.
Mở rộng ảnh hưởng ra thị trường quốc tế
Không chỉ tập trung vào thị trường nội địa, các doanh nghiệp dược Trung Quốc đang đẩy mạnh chiến lược toàn cầu hóa, thông qua việc xuất khẩu thuốc, cấp phép công nghệ, hợp tác nghiên cứu hoặc mua lại doanh nghiệp dược tại nước ngoài.
Nhiều loại thuốc do Trung Quốc phát triển đã bắt đầu tham gia các thị trường khó tính, cạnh tranh trực tiếp với sản phẩm của các tập đoàn dược lớn đến từ Mỹ và châu Âu. Điều này khiến cục diện cạnh tranh trong ngành dược toàn cầu ngày càng gay gắt.
Thách thức về niềm tin và tiêu chuẩn quốc tế
Dù đạt được nhiều bước tiến, ngành dược Trung Quốc vẫn đối mặt với thách thức về niềm tin và tiêu chuẩn chất lượng tại một số thị trường. Việc chinh phục các cơ quan quản lý khắt khe như FDA (Mỹ) hay EMA (châu Âu) đòi hỏi doanh nghiệp phải tiếp tục đầu tư lớn cho quản lý chất lượng, minh bạch dữ liệu và thử nghiệm lâm sàng đạt chuẩn quốc tế.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, khi ngày càng nhiều sản phẩm dược Trung Quốc vượt qua được các rào cản này, vị thế của Trung Quốc trong ngành y dược toàn cầu sẽ ngày càng được củng cố.
Tác động đối với ngành dược thế giới
Sự trỗi dậy của Trung Quốc đang tạo ra áp lực cạnh tranh mạnh mẽ đối với các tập đoàn dược truyền thống, đặc biệt về giá cả. Đồng thời, điều này cũng mở ra cơ hội để người bệnh trên toàn thế giới tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến với chi phí thấp hơn.
Giới phân tích nhận định, với tốc độ phát triển hiện nay, Trung Quốc đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành siêu cường y dược, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc định hình tương lai của ngành dược toàn cầu.

