Khả năng Mỹ áp mức thuế lên tới 250% đối với một số mặt hàng nhập khẩu, trong đó có dược phẩm và nguyên liệu dược, đang làm dấy lên nhiều lo ngại về tác động sâu rộng đối với chuỗi cung ứng và thị trường dược toàn cầu. Các chuyên gia nhận định, nếu kịch bản này xảy ra, không chỉ các doanh nghiệp xuất khẩu vào Mỹ mà cả hệ thống y tế và người tiêu dùng cũng sẽ chịu ảnh hưởng đáng kể.

Mỹ phụ thuộc lớn vào chuỗi cung ứng dược toàn cầu

Hiện nay, Mỹ là thị trường tiêu thụ dược phẩm lớn nhất thế giới, song lại phụ thuộc mạnh vào nguồn cung từ nước ngoài, đặc biệt là nguyên liệu dược (API) và thuốc thành phẩm. Một tỷ lệ lớn hoạt chất và thuốc generic đang được sản xuất tại các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ và một số nước châu Á khác trước khi xuất khẩu sang Mỹ.

Trong bối cảnh đó, việc áp thuế ở mức rất cao có thể khiến chi phí nhập khẩu tăng vọt, kéo theo giá thuốc tại Mỹ leo thang. Điều này đặc biệt đáng lo ngại đối với các thuốc thiết yếu, thuốc điều trị bệnh mạn tính và thuốc generic vốn đang giúp kiểm soát chi phí y tế cho người dân.

Doanh nghiệp dược đối mặt áp lực chi phí và tái cấu trúc chuỗi cung ứng

Nếu mức thuế 250% được áp dụng, nhiều doanh nghiệp dược sẽ buộc phải xem xét lại chiến lược sản xuất và phân phối. Một số công ty có thể chuyển hướng đầu tư, mở rộng hoặc đưa dây chuyền sản xuất về Mỹ hoặc các quốc gia được miễn thuế, nhằm tránh gánh nặng chi phí.

Tuy nhiên, việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng dược không thể diễn ra trong thời gian ngắn, do ngành dược chịu sự quản lý nghiêm ngặt, yêu cầu cao về tiêu chuẩn sản xuất, kiểm định chất lượng và cấp phép lưu hành. Chi phí đầu tư nhà máy mới, đào tạo nhân lực và đáp ứng quy định pháp lý là rất lớn.

Nguy cơ gián đoạn nguồn cung thuốc

Một trong những rủi ro lớn nhất được các chuyên gia cảnh báo là nguy cơ thiếu hụt thuốc. Khi chi phí nhập khẩu tăng mạnh hoặc chuỗi cung ứng bị gián đoạn, một số loại thuốc có thể không còn được nhập khẩu với số lượng như trước, đặc biệt là các thuốc có biên lợi nhuận thấp.

Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống bệnh viện, nhà thuốc và người bệnh, nhất là những nhóm phụ thuộc vào thuốc giá rẻ hoặc thuốc generic. Trong dài hạn, sự gián đoạn nguồn cung có thể gây áp lực lên ngân sách y tế và làm giảm khả năng tiếp cận thuốc của người dân.

Tác động lan tỏa đến thị trường dược toàn cầu

Không chỉ thị trường Mỹ, việc áp thuế cao còn có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền đối với ngành dược toàn cầu. Các quốc gia xuất khẩu dược phẩm vào Mỹ, đặc biệt là những trung tâm sản xuất lớn, sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp về doanh thu và việc làm. Đồng thời, sự thay đổi dòng chảy thương mại có thể khiến giá thuốc biến động tại nhiều thị trường khác.

Bên cạnh đó, căng thẳng thương mại trong lĩnh vực dược có nguy cơ làm chậm quá trình đổi mới, nghiên cứu và phát triển thuốc, khi doanh nghiệp phải dồn nguồn lực để đối phó với chi phí và rủi ro thay vì đầu tư cho nghiên cứu dài hạn.

Bài toán cân bằng giữa bảo hộ và an ninh y tế

Theo giới phân tích, mục tiêu của Mỹ khi cân nhắc áp thuế cao là nhằm tăng cường sản xuất trong nước, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài và bảo đảm an ninh y tế. Tuy nhiên, trong ngắn hạn và trung hạn, chính sách này có thể dẫn đến hệ quả ngược, khi chi phí y tế tăng cao và nguy cơ thiếu thuốc hiện hữu.

Do đó, nhiều ý kiến cho rằng, nếu áp dụng các biện pháp thuế quan trong lĩnh vực dược, cần có lộ trình phù hợp và cơ chế ngoại lệ đối với thuốc thiết yếu, nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến hệ thống y tế và người tiêu dùng.

Triển vọng và những kịch bản có thể xảy ra

Trong trường hợp Mỹ thực sự triển khai mức thuế 250%, ngành dược toàn cầu nhiều khả năng sẽ bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh mẽ, với sự dịch chuyển đầu tư, thay đổi chuỗi cung ứng và gia tăng chi phí sản xuất. Ngược lại, nếu chính sách được điều chỉnh hoặc áp dụng có chọn lọc, tác động tiêu cực có thể được giảm nhẹ.

Dù theo kịch bản nào, vấn đề đặt ra vẫn là làm thế nào để bảo đảm nguồn cung thuốc ổn định, giá cả hợp lý và khả năng tiếp cận thuốc của người dân, trong khi vẫn đạt được mục tiêu an ninh y tế và phát triển sản xuất trong nước.