Khảo nghiệm thức ăn chăn nuôi là gì? Quy trình thực hiện từ A → Z
Khảo nghiệm thức ăn chăn nuôi là bước đánh giá bắt buộc đối với một số loại thức ăn chăn nuôi trước khi được cấp phép lưu hành trên thị trường. Đây là hoạt động nhằm kiểm chứng hiệu quả sử dụng, tính an toàn và ảnh hưởng thực tế trên vật nuôi, đảm bảo sản phẩm đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật theo quy định của pháp luật.
Bài viết sau giúp bạn hiểu rõ khái niệm khảo nghiệm, đối tượng phải khảo nghiệm, quy trình thực hiện, yêu cầu đối với cơ sở khảo nghiệm và các lưu ý khi doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ.
1. Căn cứ pháp lý
- Luật Chăn nuôi năm 2018
- Nghị định 13/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Chăn nuôi
- Quy định kỹ thuật của Bộ Nông nghiệp và Môi trường
- Các văn bản về khảo nghiệm TACN và thử nghiệm an toàn – hiệu quả
2. Khảo nghiệm thức ăn chăn nuôi là gì?
Theo quy định, khảo nghiệm thức ăn chăn nuôi là quá trình đánh giá có kiểm soát nhằm xác định:
- Hiệu quả sử dụng của sản phẩm đối với từng loại vật nuôi
- Mức độ an toàn đối với vật nuôi và môi trường
- Khả năng cải thiện năng suất, trọng lượng, hiệu suất chuyển đổi thức ăn
- Sự phù hợp của công thức, liều lượng và hướng dẫn sử dụng
Khảo nghiệm được thực hiện tại cơ sở khảo nghiệm được Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ định, dưới sự giám sát của người phụ trách chuyên môn đủ điều kiện.
Kết quả khảo nghiệm là tài liệu quan trọng trong hồ sơ đăng ký lưu hành đối với một số loại thức ăn chăn nuôi, đặc biệt là thức ăn bổ sung mới, sản phẩm có công dụng đặc biệt hoặc khi doanh nghiệp thay đổi thành phần ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng.
3. Khi nào thức ăn chăn nuôi phải khảo nghiệm?
Không phải tất cả thức ăn chăn nuôi đều phải khảo nghiệm.
Theo Nghị định 13/2020/NĐ-CP, các trường hợp bắt buộc khảo nghiệm gồm:
- Sản phẩm có tính năng mới (chưa từng có trong danh mục hoặc chưa có bằng chứng khoa học tại Việt Nam).
- Thức ăn bổ sung có tác dụng đặc thù: kích thích tăng trưởng, cải thiện năng suất, nâng cao miễn dịch…
- Sản phẩm có vi sinh vật sống, enzyme mới, probiotic đặc biệt.
- Khi cơ quan quản lý yêu cầu đánh giá lại trong trường hợp nghi ngờ về hiệu quả hoặc an toàn.
Đối với thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh, thức ăn đậm đặc, nguyên liệu truyền thống, thông thường không yêu cầu khảo nghiệm vì đã có dữ liệu thực tế và quy chuẩn kỹ thuật đầy đủ.
4. Điều kiện của cơ sở khảo nghiệm thức ăn chăn nuôi
Theo hướng dẫn từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại điều 55 ở Luật chăn nuôi năm 2018, cơ sở khảo nghiệm phải đáp ứng đầy đủ điều kiện sau:
4.1. Điều kiện về cơ sở vật chất
- Có khu vực chăn nuôi thử nghiệm riêng biệt, tránh lây nhiễm chéo
- Có khu tiếp nhận mẫu, khu lưu trữ hồ sơ và khu xử lý chất thải
- Có trang thiết bị đo lường – ghi nhận kết quả đủ tiêu chuẩn
4.2. Điều kiện về nhân sự
- Có người phụ trách khảo nghiệm đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn:
- Tốt nghiệp đại học trở lên ngành chăn nuôi, thú y hoặc sinh học
- Có kinh nghiệm trong lĩnh vực TACN hoặc nghiên cứu vật nuôi
- Nhân sự hỗ trợ phải được đào tạo về quy trình khảo nghiệm, vệ sinh và an toàn sinh học
4.3. Điều kiện về quản lý
- Có quy trình khảo nghiệm (SOP) được ban hành và lưu trữ
- Có hệ thống sổ ghi chép, biểu mẫu thử nghiệm, theo dõi vật nuôi
- Có khả năng báo cáo kết quả đầy đủ, trung thực và đúng thời hạn
5. Quy trình khảo nghiệm thức ăn chăn nuôi từ A → Z
Bước 1. Tiếp nhận yêu cầu khảo nghiệm
Doanh nghiệp gửi hồ sơ đề nghị khảo nghiệm gồm:
- Tài liệu kỹ thuật sản phẩm
- Công dụng, đối tượng sử dụng
- Đề xuất chỉ tiêu khảo nghiệm
- An toàn của sản phẩm (vi sinh, kim loại nặng, độc tố…)
Cơ sở khảo nghiệm đánh giá điều kiện và thống nhất kế hoạch khảo nghiệm.
Bước 2. Thiết kế đề cương khảo nghiệm thức ăn chăn nuôi
Đề cương phải có:
- Mục tiêu khảo nghiệm
- Số lượng vật nuôi, nhóm đối chứng – nhóm thử nghiệm
- Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu (tăng trọng, FCR, sức khỏe…)
- Thời gian và địa điểm khảo nghiệm
- Tiêu chí đánh giá kết quả
Đề cương phải được người phụ trách khảo nghiệm phê duyệt trước khi thực hiện.
Bước 3. Tiến hành khảo nghiệm thức ăn chăn nuôi
- Bố trí vật nuôi theo nhóm thử nghiệm và nhóm đối chứng
- Ghi nhận số liệu định kỳ: lượng thức ăn tiêu thụ, trọng lượng, biểu hiện sức khỏe
- Theo dõi môi trường chuồng nuôi, điều kiện vệ sinh
- Xử lý số liệu trung gian (nếu có)
Bước 4. Phân tích kết quả
Cơ sở khảo nghiệm phân tích:
- Hiệu quả thực tế so với mục tiêu công bố
- Mức độ an toàn đối với vật nuôi
- Các biến động bất thường trong quá trình khảo nghiệm
- Sự phù hợp của liều lượng và hướng dẫn sử dụng
Bước 5. Lập báo cáo khảo nghiệm
Báo cáo bao gồm:
- Thông tin sản phẩm
- Quy trình khảo nghiệm
- Kết quả và phân tích số liệu
- Kết luận về hiệu quả – an toàn
- Kiến nghị (nếu cần)
Báo cáo được gửi cho doanh nghiệp và được dùng làm tài liệu nộp kèm hồ sơ đăng ký lưu hành sản phẩm.
6. Lưu ý quan trọng khi doanh nghiệp thực hiện khảo nghiệm
Những lưu ý quan trọng khi khảo nghiệm thức ăn chăn
- Chỉ thực hiện khảo nghiệm tại cơ sở được Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ định.
- Sản phẩm gửi khảo nghiệm phải đúng mẫu, đúng công thức, có phiếu kiểm nghiệm an toàn.
- Doanh nghiệp phải phối hợp chặt chẽ trong việc cung cấp tài liệu kỹ thuật.
- Không được tự ý thay đổi công thức trong thời gian khảo nghiệm.
- Kết quả khảo nghiệm là cơ sở pháp lý quan trọng trong thủ tục đăng ký lưu hành thức ăn bổ sung.
7. Vai trò của khảo nghiệm đối với cơ quan quản lý và doanh nghiệp
7.1. Đối với cơ quan quản lý
- Xác minh hiệu quả thật sự của sản phẩm
- Phát hiện sản phẩm không phù hợp, không an toàn
- Ngăn chặn việc lưu hành sản phẩm không đạt chất lượng
7.2. Đối với doanh nghiệp
- Tăng độ tin cậy khi đăng ký lưu hành
- Khẳng định hiệu quả sản phẩm trước khách hàng
- Hạn chế rủi ro khi bị thanh tra – kiểm tra
- Tối ưu công thức và hướng dẫn sử dụng dựa trên dữ liệu thực nghiệm
8. FOMEDHA CONSULTING hỗ trợ khảo nghiệm thức ăn chăn nuôi
FOMEDHA hỗ trợ doanh nghiệp trọn gói:
- Tư vấn phân loại sản phẩm có cần khảo nghiệm hay không
- Chuẩn bị hồ sơ khảo nghiệm và tài liệu kỹ thuật
- Kết nối cơ sở khảo nghiệm được chỉ định
- Theo dõi toàn bộ quá trình khảo nghiệm
- Hỗ trợ lập báo cáo và hoàn thiện hồ sơ đăng ký lưu hành
Chúng tôi đảm bảo kết quả khảo nghiệm đúng quy định – minh bạch – hỗ trợ tối đa cho việc lưu hành sản phẩm.
Nếu bạn cần hỗ trợ chi tiết hồ sơ và quy trình thực tế, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn và thực hiện trọn gói.
CÔNG TY TNHH FOMEDHACONSULTING
TEL: 0383729470
Email: fomedhaconsulting@gmail.com
